Doğalgaz hattı için duvar delme küçük bir iş gibi görünür ama IGDAŞ kuralları, donatı tarama ve doğru konum seçimi olmadan ciddi sorun çıkarır. Bu rehberde standart çap, izin süreci ve maliyet.
§1 Doğalgaz Karotu İçin Genel Kural
İstanbul’da doğalgaz dağıtımı İGDAŞ tarafından yapılır ve her yeni doğalgaz hattı tesisatı onaylı bir gaz dağıtım yetkili firması (sertifikalı) tarafından yapılır. Bu süreçte karot firmasının rolü, gaz tesisat firmasının açacağı duvar geçişlerini standartlara uygun çapta ve konumda hazırlamaktır.
Doğalgaz karotu için üç temel kural:
- Doğru çap: Standart tek daire kombi tesisatı için Q80 (3"). Kalorifer kazanı veya merkezi sistem için Q100 olabilir.
- Doğru konum: Taşıyıcı kolon ve kiriş hatlarına en az 30 cm mesafe, dış cephe duvarında binanın statiğini etkilemeyen bölgeden.
- Donatısız bölge: Donatı kesilmemeli; ferromanyetik tarama zorunlu.
§2 IGDAŞ Standartları ve İzinli Çaplar
IGDAŞ tarafından kabul edilen tipik standartlar:
| Tesisat Türü | Karot Çapı | Açıklama |
|---|---|---|
| Tekli daire kombi | Q80 (3") | Standart konutlarda yaygın |
| Yoğuşmalı kombi baca | Q100-Q125 | Baca çıkışı standardı üreticiye göre değişir |
| Merkezi sistem (apartman) | Q100-Q150 | Sıkça kalorifer kazanı dairesi için |
| Sanayi tipi | Q150-Q200 | Onaylı mühendis projesi gereklidir |
Boru dış çapı + sızdırmazlık manşonu + montaj toleransı dikkate alınarak +5-10 mm pay bırakılır. Yanlış çap, gaz tesisat firmasının ihtimam yapması veya hattın yeniden açılması demek olabilir — maliyetli bir hatadır.
§3 Doğru Konum: Statik ve Güvenlik Birlikte
Karot deliği konumu üç kıstas birlikte sağlamalıdır:
- Statik güvenlik: Kolon, kiriş ve perde gibi taşıyıcı elemanlara minimum 30 cm uzaklık. Yakın delik kesinlikle statik mühendis onayıyla açılır.
- Gaz güvenliği: Boru hattının elektrik panosu, su gideri ve havalandırma şaftıyla mesafesi standartlarda tanımlıdır.
- Estetik ve servis erişimi: Hat duvar içinden geçecekse panel veya kapakla erişilebilir bırakılır.
En sık karşılaşılan hata: dış cephede pencere/balkon doğramasına çok yakın delik. Bu hem statik açıdan yanlıştır hem de yağmur izolasyonu sorun çıkarır.
§4 Donatı Tarama: Neden Asla Atlanmaz?
1990 öncesi yapı stoğunda donatı yoğunluğu yüksektir ve projeden farklı olabilir. Doğalgaz karotu açılırken donatı kesilirse iki sorun çıkar:
- Yapı bütünlüğü zayıflar; uzun vadede yorulma çatlağı oluşabilir.
- Gaz dağıtım yetkili firması "donatı kesilmiş" notu düşerse onay vermez; delik kapatılıp başka yerden açılır.
Sahaya gelen ekibimiz her doğalgaz karotunda ferromanyetik donatı tarayıcı kullanır; potansiyel donatı bölgesinde delik konumu kaydırılır. Tarama bedeli teklifte ayrı kalem olarak görünür.
§5 İş Sonrası Kontrol ve Belge Süreci
Karot işi tamamlandıktan sonra:
- Delik kenarı epoksi macun ile sızdırmazlığa alınır.
- Saha temiz teslim edilir, çekirdek ve toz çıkartılır.
- Fotoğraflı iş raporu müşteriye verilir (delik konumu, çap, derinlik, tarih).
- Müşteri bu raporu ve standart çap belgesini gaz dağıtım yetkili firmasına sunar.
Gaz dağıtım firması kontrol için sahaya gelir; karot uygunluğu onaylandıktan sonra doğalgaz tesisat işine başlar. İGDAŞ son kontrolünden geçmemiş bir tesisat hattı açılmaz — bu yüzden karot konumunun en başından doğru olması zaman ve maliyet kazandırır.
§6 Maliyet ve Süreç Özeti
Tek bir doğalgaz duvar karotu (Q80, 20 cm) için ortalama maliyet:
- Karot delgi (Q80, 20 cm): 20 cm × 18 ₺ = 360 ₺
- Donatı tarama: 150-250 ₺
- Sızdırmazlık ve temizlik: dahil
- Mobilizasyon (aynı semt içi): 200-400 ₺
- Tek delik tipik toplam: 750-1.100 ₺ + KDV
Aynı blokta birden fazla daireye iş varsa paket hesaplaması ile birim maliyet düşer. Ücretsiz keşif öncesinde fiyat aralığı verebiliriz; net teklif sahada çıkar.
Sıkça Sorulan Sorular
Yazar: Türkiye Karot Saha Ekibi
İstanbul’un 39 ilçesinde 15+ yıllık karot, beton delme ve beton kesme saha tecrübesiyle hazırlanmış rehber içerik. Saha gözlemine dayalı, abartısız bilgi.